Từ một nhà xuất khẩu nhỏ trước năm 2013, Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ mười một trong bảng xếp hạng các nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới vào năm 2023, nổi lên như một người chơi bất ngờ trong thương mại toàn cầu.
Hà Nội (VNS/VNA) - Từ vị thế là nước xuất khẩu nhỏ trước năm 2013, Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 11 trong bảng xếp hạng các nước xuất khẩu hàng đầu thế giới vào năm 2023, trở thành một nhân tố bất ngờ trong thương mại toàn cầu.
Theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam đã có bước tiến đáng kể trong bảng xếp hạng xuất nhập khẩu, hiện đứng thứ hai trong ASEAN, chỉ sau Singapore.
Bà Phùng Thị Lan Phương, chuyên gia của KTP FTA Consulting, đã nêu bật cách Việt Nam trở thành một trong bốn nước xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu trong giai đoạn 2019-2023, cùng với Ấn Độ, Canada và Trung Quốc. Thành tựu này có được là nhờ chiến lược hội nhập kinh tế mạnh mẽ của Chính phủ, ký kết 16 FTA và mở cửa thị trường với gần 60 đối tác.
Bà Phương nhấn mạnh rằng các FTA này đã thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tạo việc làm và thúc đẩy cải cách nội bộ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp FDI chiếm tới 70% kim ngạch xuất khẩu, trong khi tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước (DVA) chỉ đạt 52%, thấp hơn mức trung bình toàn cầu.
Đáng chú ý, trong 10 tháng đầu năm 2024, khu vực kinh tế trong nước tăng trưởng mạnh mẽ, đạt tốc độ gấp 4 lần khu vực FDI. Tỷ trọng kim ngạch xuất nhập khẩu của khu vực trong nước tăng lên 32% tổng kim ngạch cả nước.
Tỷ trọng ngày càng tăng của khu vực trong nước đánh dấu sự chuyển mình sau thời gian dài suy giảm và phụ thuộc vào FDI. Năm 2015, khu vực trong nước đóng góp 35,4% vào tổng kim ngạch cả nước, đến năm 2024, tăng lên 32% và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng.
Theo WTO, năm 2006, Việt Nam đứng thứ 50 về xuất khẩu và thứ 44 về nhập khẩu. Đến năm 2021, Việt Nam đã vươn lên thứ 23 về xuất khẩu và thứ 20 về nhập khẩu trên toàn thế giới. Trong ASEAN, Việt Nam đứng thứ 2 về xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa, sau Singapore.
Mặc dù duy trì được thặng dư thương mại kể từ năm 2012 (trừ năm 2015), nhưng bà Phương lưu ý rằng giá trị gia tăng trong thương mại vẫn còn khiêm tốn. Để thực hiện được điều này, doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao năng lực, giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và đảm nhận các vai trò có giá trị cao hơn./.
