Thanh long là một trong những loại trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, được tiêu thụ tại nhiều thị trường như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, EU, Hoa Kỳ, Australia và một số quốc gia châu Á.

Tuy nhiên, để xuất khẩu thanh long thuận lợi, doanh nghiệp không chỉ cần thực hiện thủ tục hải quan mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và tiêu chuẩn nhập khẩu của từng thị trường.

Trong bài viết này, Songwin International Logistics sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình xuất khẩu thanh long, hồ sơ cần chuẩn bị và những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý.

1. Thanh long xuất khẩu có cần giấy phép xuất khẩu không?

Thông thường, thanh long không thuộc nhóm hàng hóa phải xin giấy phép xuất khẩu riêng theo quy định quản lý xuất nhập khẩu thông thường.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến:

• Thủ tục hải quan xuất khẩu.

• Kiểm dịch thực vật.

• An toàn thực phẩm nếu thị trường nhập khẩu yêu cầu.

• Truy xuất nguồn gốc.

• Mã số vùng trồng đối với những thị trường áp dụng yêu cầu này.

• Mã số cơ sở đóng gói nếu thị trường nhập khẩu yêu cầu.

• Các tiêu chuẩn về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

• Quy định về quy cách, chất lượng và bao bì của nước nhập khẩu.

Lưu ý: Điều kiện xuất khẩu thanh long có thể khác nhau tùy từng thị trường. Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra yêu cầu của nước nhập khẩu trước khi ký hợp đồng và chuẩn bị hàng.

2. Hồ sơ xuất khẩu thanh long

Tùy từng lô hàng và yêu cầu của khách hàng/nước nhập khẩu, doanh nghiệp có thể cần chuẩn bị các chứng từ sau:

Hồ sơ thương mại

• Commercial Invoice – Hóa đơn thương mại.

• Packing List – Phiếu đóng gói.

• Sales Contract – Hợp đồng mua bán.

• Bill of Lading/Air Waybill – Vận đơn đường biển hoặc đường hàng không.

• Certificate of Origin (C/O) nếu khách hàng hoặc thị trường nhập khẩu yêu cầu.

• Các chứng từ thanh toán theo thỏa thuận giữa hai bên.

Hồ sơ kiểm dịch và chất lượng

• Phytosanitary Certificate – Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật.

• Hồ sơ liên quan đến mã số vùng trồng.

• Hồ sơ mã số cơ sở đóng gói.

• Chứng thư/chứng nhận khác theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

• Kết quả kiểm nghiệm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nếu được yêu cầu.

Đối với một số thị trường, doanh nghiệp có thể phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, xử lý sau thu hoạch và kiểm soát sinh vật gây hại.

3. Kiểm tra yêu cầu của thị trường nhập khẩu

Đây là bước rất quan trọng trước khi tiến hành xuất khẩu thanh long.

Mỗi thị trường có thể áp dụng những quy định khác nhau đối với trái cây tươi.

Doanh nghiệp cần xác định:

Thị trường nhập khẩu → yêu cầu kiểm dịch → yêu cầu vùng trồng → yêu cầu cơ sở đóng gói → tiêu chuẩn chất lượng → phương thức vận chuyển.

Ví dụ, một số thị trường có thể yêu cầu:

• Thanh long phải đến từ vùng trồng được cấp mã số.

• Cơ sở đóng gói phải có mã số được công nhận.

• Kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

• Kiểm tra sinh vật gây hại.

• Tem nhãn và thông tin truy xuất nguồn gốc.

• Quy định riêng về xử lý sau thu hoạch.

Do đó, doanh nghiệp không nên áp dụng một bộ hồ sơ giống nhau cho tất cả các thị trường.

4. Chuẩn bị vùng trồng và cơ sở đóng gói

Đối với các thị trường có yêu cầu quản lý vùng trồng và cơ sở đóng gói, doanh nghiệp cần đảm bảo thanh long được thu hoạch từ vùng trồng đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Đồng thời, quá trình đóng gói phải được thực hiện tại cơ sở đáp ứng các yêu cầu liên quan.

Một số nội dung cần kiểm soát gồm:

• Nguồn gốc vùng trồng.

• Nhật ký canh tác.

• Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

• Thời gian cách ly.

• Thu hoạch đúng tiêu chuẩn.

• Vệ sinh khu vực sơ chế và đóng gói.

• Phân loại và loại bỏ quả không đạt chất lượng.

• Kiểm soát côn trùng và sinh vật gây hại.

• Truy xuất nguồn gốc lô hàng.

Việc kiểm soát ngay từ vùng trồng giúp doanh nghiệp giảm rủi ro khi kiểm dịch và kiểm tra tại cửa khẩu nước nhập khẩu.

5. Thu hoạch và sơ chế thanh long

Thanh long xuất khẩu cần được thu hoạch theo yêu cầu của khách hàng và thị trường nhập khẩu.

Sau khi thu hoạch, hàng thường trải qua các công đoạn:

Thu hoạch → phân loại → làm sạch → xử lý theo yêu cầu → kiểm tra chất lượng → đóng gói → bảo quản → vận chuyển.

Doanh nghiệp cần kiểm soát:

• Kích thước và trọng lượng quả.

• Độ chín.

• Màu sắc.

• Tình trạng vỏ.

• Không dập nát.

• Không có dấu hiệu sâu bệnh.

• Không có sinh vật gây hại.

• Không vượt mức dư lượng cho phép.

Đối với thanh long tươi, việc kiểm soát nhiệt độ và thời gian vận chuyển cũng đặc biệt quan trọng nhằm duy trì chất lượng sản phẩm.

6. Đóng gói và ghi nhãn thanh long xuất khẩu

Thanh long cần được đóng gói phù hợp với phương thức vận chuyển và yêu cầu của người mua.

Bao bì có thể bao gồm:

• Thùng carton.

• Khay.

• Túi/lưới bảo vệ.

• Pallet.

• Vật liệu đệm chống va đập.

Thông tin trên bao bì/nhãn hàng hóa cần đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu và thỏa thuận với khách hàng.

Tùy trường hợp, nhãn có thể thể hiện:

• Tên sản phẩm.

• Xuất xứ.

• Khối lượng.

• Nhà đóng gói.

• Mã vùng trồng.

• Mã cơ sở đóng gói.

• Mã truy xuất.

• Thông tin theo yêu cầu của nước nhập khẩu.

7. Làm thủ tục kiểm dịch thực vật

Đây là một trong những bước quan trọng nhất khi xuất khẩu thanh long tươi.

Doanh nghiệp thực hiện đăng ký kiểm dịch theo quy định và chuẩn bị lô hàng để cơ quan chuyên môn kiểm tra.

Cơ quan kiểm dịch có thể kiểm tra:

• Tình trạng thực tế của hàng hóa.

• Bao bì.

• Sinh vật gây hại.

• Nguồn gốc lô hàng.

• Hồ sơ liên quan đến vùng trồng/cơ sở đóng gói nếu thuộc trường hợp phải quản lý.

Sau khi đáp ứng yêu cầu, doanh nghiệp được cấp Phytosanitary Certificate – Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật để sử dụng cho lô hàng xuất khẩu.

8. Khai báo hải quan xuất khẩu thanh long

Sau khi chuẩn bị đầy đủ chứng từ, doanh nghiệp tiến hành khai tờ khai hải quan xuất khẩu.

Bộ chứng từ cơ bản thường gồm:

• Commercial Invoice.

• Packing List.

• Hợp đồng ngoại thương.

• Thông tin vận chuyển.

• Chứng từ kiểm dịch và các giấy tờ liên quan nếu thuộc trường hợp phải xuất trình.

• C/O nếu khách hàng yêu cầu.

Doanh nghiệp cần xác định mã HS chính xác cho sản phẩm thanh long trước khi khai báo.

Việc khai đúng mã HS giúp xác định chính xác chính sách quản lý, thuế và các yêu cầu liên quan đến lô hàng.

9. Đưa hàng ra cảng và vận chuyển quốc tế

Sau khi hoàn thành thủ tục hải quan, doanh nghiệp đưa hàng đến cảng hoặc sân bay để xuất khẩu.

Tùy vào:

• Thị trường nhập khẩu.

• Khoảng cách.

• Thời gian vận chuyển.

• Số lượng hàng.

• Yêu cầu bảo quản.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn:

Vận chuyển đường biển

Phù hợp với các lô hàng có sản lượng lớn hoặc cần tối ưu chi phí logistics.

Có thể sử dụng container lạnh để duy trì điều kiện nhiệt độ phù hợp trong quá trình vận chuyển.

Vận chuyển đường hàng không

Phù hợp với các lô hàng cần giao nhanh, số lượng nhỏ hoặc thị trường có yêu cầu cao về thời gian vận chuyển.

Đối với hàng trái cây tươi, việc lựa chọn phương thức vận chuyển cần được tính toán dựa trên thời hạn sử dụng, thời gian vận chuyển và điều kiện bảo quản.

10. Hoàn tất bộ chứng từ xuất khẩu

Sau khi hàng được xếp lên tàu hoặc máy bay, doanh nghiệp hoàn thiện bộ chứng từ gửi cho người mua hoặc ngân hàng theo điều kiện thanh toán.

Bộ chứng từ có thể bao gồm:

• Commercial Invoice.

• Packing List.

• Bill of Lading/Air Waybill.

• Phytosanitary Certificate.

• Certificate of Origin.

• Chứng từ kiểm nghiệm/chứng nhận chất lượng nếu có.

• Các chứng từ khác theo hợp đồng.

Doanh nghiệp cần đảm bảo thông tin trên các chứng từ thống nhất về tên hàng, số lượng, trọng lượng, số kiện, người xuất khẩu, người nhập khẩu và thông tin lô hàng.

11. Quy trình xuất khẩu thanh long tổng quát

Có thể tóm tắt quy trình như sau:

Kiểm tra yêu cầu thị trường nhập khẩu
↓
Chuẩn bị vùng trồng & cơ sở đóng gói
↓
Thu hoạch – sơ chế – phân loại
↓
Đóng gói & ghi nhãn
↓
Kiểm dịch thực vật
↓
Chuẩn bị hồ sơ hải quan
↓
Khai báo hải quan xuất khẩu
↓
Thông quan
↓
Đưa hàng ra cảng/sân bay
↓
Xếp hàng lên tàu/máy bay
↓
Hoàn thiện chứng từ xuất khẩu
↓
Gửi chứng từ cho người nhập khẩu
↓
Theo dõi lô hàng đến khi giao hàng

12. Những rủi ro thường gặp khi xuất khẩu thanh long

1. Không đáp ứng yêu cầu kiểm dịch

Thanh long có thể bị phát hiện sinh vật gây hại hoặc vấn đề liên quan đến kiểm dịch, dẫn đến việc lô hàng bị giữ, xử lý hoặc từ chối nhập khẩu.

2. Không đáp ứng yêu cầu về dư lượng

Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép của thị trường nhập khẩu có thể khiến lô hàng gặp rủi ro lớn.

3. Sai thông tin chứng từ

Sai tên hàng, số lượng, trọng lượng, số kiện hoặc thông tin người nhận có thể gây khó khăn trong quá trình thông quan và giao nhận.

4. Bao bì không đáp ứng yêu cầu

Một số thị trường có yêu cầu cụ thể về bao bì, nhãn hàng hóa, truy xuất nguồn gốc hoặc thông tin cơ sở đóng gói.

5. Chậm vận chuyển

Thanh long là mặt hàng có tính chất dễ hư hỏng. Việc chậm lịch tàu, chậm thông quan hoặc bảo quản không phù hợp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hàng hóa.

13. Lưu ý khi lựa chọn đơn vị logistics xuất khẩu thanh long

Đối với mặt hàng trái cây tươi, doanh nghiệp nên lựa chọn đơn vị logistics có kinh nghiệm xử lý hàng nông sản và hàng dễ hư hỏng.

Một đơn vị logistics có thể hỗ trợ:

• Tư vấn quy trình xuất khẩu.

• Kiểm tra bộ chứng từ.

• Khai báo hải quan.

• Hỗ trợ thủ tục kiểm dịch.

• Đặt booking tàu/air.

• Điều phối xe lấy hàng.

• Vận chuyển hàng đến cảng/sân bay.

• Container lạnh và giải pháp bảo quản phù hợp.

• Làm C/O nếu cần.

• Theo dõi lịch tàu và tình trạng lô hàng.

• Hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình xuất khẩu.

Đặc biệt, doanh nghiệp nên trao đổi với đơn vị logistics ngay từ trước khi đóng hàng để kiểm tra yêu cầu của thị trường nhập khẩu và hạn chế phát sinh chi phí.

14. Songwin hỗ trợ xuất khẩu thanh long

Songwin International Logistics cung cấp giải pháp logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu thanh long và các mặt hàng nông sản từ Việt Nam đi quốc tế.

Chúng tôi có thể hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu chuẩn bị chứng từ, khai báo hải quan, kiểm dịch đến vận chuyển quốc tế và giao hàng.

Dịch vụ hỗ trợ gồm:

✅ Tư vấn thủ tục xuất khẩu thanh long
✅ Khai báo hải quan xuất khẩu
✅ Hỗ trợ thủ tục kiểm dịch thực vật
✅ Hỗ trợ C/O và chứng từ xuất khẩu
✅ Vận chuyển nội địa từ kho đến cảng
✅ Booking tàu/container lạnh
✅ Vận chuyển đường biển và đường hàng không
✅ Theo dõi lô hàng và chứng từ
✅ Hỗ trợ logistics door-to-door theo nhu cầu

Nếu doanh nghiệp đang có kế hoạch xuất khẩu thanh long sang Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, EU, Hoa Kỳ hoặc các thị trường khác, hãy chuẩn bị thông tin về thị trường nhập khẩu, số lượng, quy cách đóng gói, địa điểm lấy hàng và điều kiện Incoterms để được tư vấn phương án logistics phù hợp.

SONGWIN INTERNATIONAL LOGISTICS VIETNAM

📍 344 Nguyễn Trọng Tuyển, Phường Tân Sơn Hòa, TP. Hồ Chí Minh
☎ Hotline: 083.681.3969 – 0373.262.105
📧 Email: Sales2@songwinlog.com
🌐 Website: www.songwinlog.net

Songwin – Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt trong hoạt động xuất nhập khẩu và logistics quốc tế.