Năm năm sau khi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực vào tháng 8/2020, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Đức Đặng Thị Thanh Phương mô tả đây là một bước chuyển đổi trong quá trình hội nhập của Việt Nam vào nền kinh tế toàn cầu.
Kể từ khi EVFTA bắt đầu, thương mại giữa Việt Nam và EU đã tăng 46,5% lên 64,6 tỷ USD đến năm 2024, tăng từ 44,1 tỷ USD trong 5 năm trước đó. — Hình ảnh TTXVN/VNS
BERLIN – Năm năm sau khi Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA) có hiệu lực vào tháng 8/2020, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Đức Đặng Thị Thanh Phương mô tả đây là một bước chuyển đổi trong quá trình hội nhập của Việt Nam vào nền kinh tế toàn cầu.
Phát biểu với Thông tấn xã Việt Nam, ông Phương đã ca ngợi vai trò của thỏa thuận trong việc thúc đẩy tăng trưởng thương mại trong khi chỉ ra những thách thức có thể hạn chế tiềm năng của nó nếu không có cải cách nhanh chóng.
Kể từ khi EVFTA bắt đầu, thương mại giữa Việt Nam và EU đã tăng 46,5% lên 64,6 tỷ USD đến năm 2024, tăng từ 44,1 tỷ USD trong 5 năm trước đó, dữ liệu của Hải quan Việt Nam cho thấy.
Xuất khẩu sang EU tăng 56,4% lên 48,7 tỷ USD, trong khi nhập khẩu tăng 13% lên 15,9 tỷ USD. Chỉ riêng ở Đức, thương mại hai chiều tăng 17%, với xuất khẩu của Việt Nam tăng 20% và nhập khẩu tăng 13%.
Ông Phương cho rằng phần lớn sự tăng trưởng này là do việc xóa bỏ ngay lập tức 85,6% thuế nhập khẩu của EU, bao phủ hơn 70% giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Đến năm 2027, 99,2% số dòng thuế sẽ được loại bỏ, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận gần như không bị hạn chế vào một trong những thị trường lớn nhất thế giới. Kết quả là, xuất khẩu cà phê tăng vọt 120% lên 2,2 tỷ USD, trái cây và rau quả tăng 65,6% lên 242 triệu USD và giày dép tăng 52,4% lên 5,65 tỷ USD.
Bất chấp những gián đoạn toàn cầu, bao gồm đại dịch COVID-19, xung đột Nga-Ukraine và những thách thức về chuỗi cung ứng, ông Phương cho biết EVFTA đã duy trì đà thương mại của Việt Nam. Các nhà xuất khẩu lớn đã tận dụng thỏa thuận bằng cách cải thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về quy tắc xuất xứ và xây dựng thương hiệu bền vững.
Tuy nhiên, những thách thức vẫn còn. Các ngành công nghiệp như may mặc, giày dép, gỗ và dược phẩm bị cản trở bởi công nghệ sản xuất lỗi thời, đầu tư hạn chế vào thiết kế và xây dựng thương hiệu và khó khăn trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và nguồn gốc nghiêm ngặt của EU. Nhu cầu của châu Âu về truy xuất nguồn gốc và đổi mới làm tăng thêm áp lực.
EVFTA cũng đã thúc đẩy cải cách thể chế và phát triển bền vững ở Việt Nam.
Ông Phương trích dẫn các nỗ lực lập pháp quan trọng phù hợp với các cam kết của EVFTA, bao gồm phê chuẩn các công ước cốt lõi của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), thực thi Bộ luật Lao động sửa đổi 2021 cho phép thành lập các tổ chức lao động độc lập bên ngoài hệ thống công đoàn nhà nước, thông qua Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, tham gia tích cực vào các mục tiêu khí hậu tại Liên hợp quốc lần thứ 26 về biến đổi khí hậu của các bên, bao gồm cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050; và các sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ 2022.
Tuy nhiên, những lỗ hổng trong việc thực thi, nhận thức của công chúng và sự tuân thủ của công ty đe dọa hạn chế lợi thế của thỏa thuận.
Các doanh nghiệp Việt Nam cần hành động nhanh chóng để nâng cấp sản xuất, nắm bắt tính bền vững, nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động và tăng cường các mặt hàng sản xuất trong nước, bà nói. "Đây không chỉ là về tiếp cận thị trường; đó là cơ hội để đại tu mô hình tăng trưởng của Việt Nam và leo lên chuỗi giá trị toàn cầu và khu vực", bà nói thêm.
